Մուշեղ Գալշոյան. Սպասում

Կոմիտասը ելավ հյուրանոցից, վերարկուի օձիքը բարձրացրեց, ձեռքերը խոթեց գրպանները և քայլեց արագ ու ճկուն: Դեկտեմբերի կեսն էր. Փարիզի փողոցներում վնգստում էր ցուրտը: Եվ փարիզեցիները դուռ ու լուսամուտ գոցել էին օրվա դեմ: Հատուկենտ էին անցորդները: Փողոցի շրջադարձում Կոմիտասը մի դրամապանակ նկատեց: Հնամաշ էր, պարունակությամբ աղքատ` եղած-չեղածը տասը ֆրանկ:
«Խեղճ ու կրակ մեկն է կորցրել,- տխուր մտածեց նա և նայեց շուրջբոլորը,- էս ցուրտ օրվա ապրուստն է կորցրել` կորոնի, կդառնա, ետ կգա… Հիմա կգա»- համոզեց ինքն իրեն և նայեց ժամացույցին. 12-ին քառորդ էր պակաս, իսկ 12-ին Մարգարիտի մոտ ճաշի էր հրավիրված:
«Մի քիչ սպասեմ», – որոշեց ու հանդարտ սկսեց քայլել` փողոցի շրջադարձն ու ետ, շրջադարձն ու ետ, ուշադիր` փողոցով անցնող հատուկենտ անցորդներին: Եվ համոզված էր, որ կգա նա, ու ինքն անմիջնորդ կճանաչի նրան:
«Տխուր բան է օրվա ապրուստ չունենալը»,- մտածեց Կոմիտասը:
Հիշեց Բեռլինը:

Continue reading Մուշեղ Գալշոյան. Սպասում

Մաթեմատիկայի սեպտեմբերյան ֆլեշմոմբ

Առաջին մակարդակ

1․ Երեկ Հեղինեի ծննդյան օրն էր։ Վաղն ուրբաթ է լինելու։ Շաբաթվա ի՞նչ օր էր  Հեղինեի ծննդյան տարեդարձը։

Չորեքշաբթի

2․ Սեղանին դրված էր երկու նույնպիսի տուփ շոկոլադ։ Մի տուփում եղած շոկոլադների կեսը կերան։ Սեղանին մնաց 15 շոկոլադ։ Որքա՞ն շոկոլադ կա այդպիսի երեք տուփում։

30

3. Վրաստան մեկնելիս Մարիան  նստած   էր գնացքի վերջից հաշված երկրորդ վագոնում։ Գնացքն ուներ 11 վագոն։ Սկզբից հաշված ո՞րերորդ վագոնում էր  նստած   Մարիան։

Իներորդ

4․ Աննան նկարեց 4 նկար։ Ամեն նկարում 2 ծաղիկ։ Ամեն ծաղկի վրա 3 թիթեռ։ Քանի՞ թիթեռ նկարեց Աննան։

24 թիթեռ

5.Աստիճաններով  տուն բարձրանալիս Հայկն ամեն քայլին երկու աստիճան էր անցնում։  Տասնմեկ քայլից նա տուն հասավ։ Քանի՞ աստիճան բարձրացավ Հայկը։

 

Հայկը քայլեց 22քայլ։

6․ Հրաչյան, Ռոբերտը, Արեգը և Արփին իրար հետևից՝ մեկ շարքով քայլում էին դեպի լողավազան։ Առջևից գնում էր տղաներից մեկը, հետո գնում էր Հրաչյան, Արեգը գնում էր Արփիի հետևից։  Թվարկի՛ր լողավազան գնացողների հերթականությունը։

Արաջինը Ռոբերտը, եկրորդը Հրաչյան, Երորդը Արփին, Չորորդը Արեգը։

7․ Հենրին ուներ 48 մատիտ։ Նա իր մատիտները պետք է դասավորեր 10 տեղանոց տուփերի մեջ։ Ամենաքիչը քանի՞ այդպիսի տուփ պետք կլինի Հենրիին բոլոր մատիտները տեղավորելու համար։

Չորս

8․Երկու ընկեր  միասին կերան 17 պաղպաղակ: Մեկը մյուսից 5 պաղպաղակ շատ կերավ: Քանի՞ պաղպաղակ կերավ շատակերը:

Շատակերը կերավ 11 պաղպաղակ։

9․ Մայան ուներ դեղձ, խնձոր, սալոր և տանձ: Քանի՞ ձևով կարող է նա նշված մրգերից երեքով մրգային աղցան պատրաստել:

Եղավ չորս տարբերակ
10. Դասարանում սովորողներից ամենամեծը ծնվել է հունվարին, ամենափոքրը՝ դեկտեմբերին։ Հայտնի է, որ փետրվարից մինչև նոյեմբեր ծնվել է 24 սովորող։  Քանի՞ սովորող կա դասարանում, եթե և՛ հունվարին, և՛ դեկտեմբերին ծնվել է մեկ սովորող։
26

Լեզվական աշխատանք

62.Հականիշ բառերով կապակցություններ կազմի´ր և փորձի՛ր բացատրել, թե դրանք ի՞նչ կարող են նշանակել:

Օրինակ՝

տգետ գիտուն  մեկը, որին թվում է, թե ինքը գիտուն է, բայց իրականում ոչինչ չգիտի: Կամ ՝գիտուն, որըգիտի, թե աշխարհում որքա~ն չուսումնասիրված բան կա, դրա համար էլ իրեն տգետ է համարում:

Անվախ վախկոտ֊Առանց վախի, առանց վախենալու։Վախ արտահայտող՝ պարունակող: Վախկոտ հայացք:

Աղքատ հարուստ֊Ապրուստի անհրաժեշտ միջոցներից զուրկ՝ չքավոր, խեղճ։ Մեծ ունեցվածքի տեր, նյութական մեծ միջոցներ ու արժեքներ ունեցող, ունևոր:

Continue reading Լեզվական աշխատանք

Փաստեր հրաբուխների մասին

1)Հրաբուխը լեռ է, որը բացվում է դեպի ներքև՝ դեպի երկրի մակերևույթի տակ գտնվող հալած ժայռերի լողավազան։

2)Հրաբխի շրջակայքում գտնվող վտանգավոր տարածքը ընդգրկում է մոտ 20 մղոն շառավիղ:

3)Ամենամահաբեր ժայթքումները տեղի են ունեցել Ինդոնեզիայում, տասնյակ հազարավոր կյանքեր են կորցրել սովից, ցունամիից (ժայթքման հետևանքով), մոխրի հոսքից և սելավից:

4)Աշխարհում ավելի քան 500 ակտիվ հրաբուխ կա։ Այս հրաբուխների կեսից ավելին «Կրակե օղակի» մի մասն է, տարածաշրջան, որը շրջապատում է Խաղաղ օվկիանոսը:

5)Ժայթքվող հրաբուխը կարող է առաջացնել ցունամիներ, ջրհեղեղներ, երկրաշարժեր, սելավներ և քարաթափումներ:

6)Երկրի մակերեսի ավելի քան 80%-ը հրաբխային ծագում ունի։

7)Ծովի հատակը և որոշ լեռներ ձևավորվել են անհամար հրաբխային ժայթքումներից: Հրաբխի գազային արտանետումները ձևավորեցին երկրագնդի մթնոլորտը:

8)Հրաբխի ժայթքման ձայնը կարող է լինել հանգիստ և շշուկով, կամ պայթյունավտանգ և բուռն:

9)Բարձրաձայն ճեղքերը անցնում են հարյուրավոր կիլոմետրեր և մեծ վնաս են հասցնում, ներառյալ լսողության կորուստը և կոտրված ապակիները:

10)Երբ ճնշումը մեծանում է, ժայթքումներ են տեղի ունենում:

Մաքուր նյութեր և խառնուրդներ

Մաքուր են համարվում այն նյութերը, որոնք կազմված են միատեսակ կառուցվածքային մասնիկներից (մոլեկուլ, ատոմ, իոն):

Մաքուր նյութերն ունեն որակական և քանակական հաստատուն բաղադրություն, հետևաբար և հաստատուն ֆիզիկական և քիմիական հատկություններ:

Ուշադրություն

Հատկությունների հաստատունությունը նյութի մաքրության հատկանիշն է:

Օրինակ. նորմալ ճնշման պայմաններում մաքուր ջուրը եռում է 100օC և պնդանում է 0oC ջերմաստիճանի պայմաններում.

Continue reading Մաքուր նյութեր և խառնուրդներ

Упражнения

Урок 1. Вставьте вместо точек прилагательные.
Какой? Какая? Какие?

Какой мячик, круглый мячик. Какая кукла, большая кукла.  Какой шарики, разноцветные шарики .
Какие велосипед, синий велосипед. Какая машина, белая машина. Какой игрушки, много игрушки.
Какие лепесток, один лепесток. Какая прыгалка, длинные прыгалки. Какие самолёты, много самолеты.
Вставьте подходящие по смыслу слова.

Continue reading Упражнения

«Цветик-семицветик»

Жила девочка Женя. Однажды мама послала её в магазин за баранками.
Женя купила семь баранок: две для папы, две для мамы, две баранки для
себя и одну для братика Павлика. Взяла Женя связку баранок и пошла
домой. Идёт она, по сторонам смотрит. А в это время незнакомая собака
подошла сзади и съела все баранки. Когда Женя заметила, было уже поздно.
Собака доедала последнюю маленькую баранку.
– Ах, вредная собака ! – закричала Женя и погналась за ней.
Женя бежала, бежала, но собаку она не догнала, только заблудилась. А
место совсем незнакомое. Испугалась Женя и заплакала. Вдруг, откуда ни
возьмись, старушка:
– Девочка, девочка, почему ты плачешь?
13
14
15
1
2
54
Женя рассказала, что с ней случилось. Старушка пожалела Женю,
привела её в свой садик и говорит:
– Ничего, не плачь, я тебе помогу.
Правда, баранок у меня нет, но у меня в
садике растёт один цветок. Он называется „цветик-семицветик”. Этот цветок
всё может. Я подарю тебе цветик-семицветик, и он всё сделает.
Старушка сорвала очень красивый
цветок и дала его девочке Жене. Цветок
был похож на ромашку. У него было
семь лепестков: жёлтый, красный,
зелёный, синий, оранжевый, фиолетовый и голубой.
– Этот цветок не простой, – сказала
старушка. – Он может исполнить всё, что ты захочешь. Для этого надо
оторвать один лепесток, бросить его и сказать:
Лети, лети, лепесток,
Через запад на восток,
Через север, через юг,
Возвращайся, сделав круг.
Лишь коснёшься ты земли –
Быть по-моему вели.
Вели, чтобы исполнилось то-то или то-то. И твоё желание исполнится.
Женя вежливо поблагодарила старушку и вышла из садика. Она хотела
вернуться домой, но не знала как. Девочка хотела уже заплакать, но
вспомнила про цветик-семицветик. Она быстро оторвала жёлтый лепесток,
бросила его и сказала волшебные слова, которым научила её старушка. А
потом добавила: „хочу, чтобы я была дома с баранками”.
Не успела она это сказать, как очутилась дома, а в руках – связка
баранок.

Մաթեմատիկա

Բազմապատկման հաշվեկանոնը
Նախ  վերհիշենք, թե ինչպես ենք բազմանիշ թիվը
բազմապատկում միանիշ թվով։

x 6 4 3
3
_________
1 9 2 9

Այժմ բազմանիշ  թիվը  բազմապատկենք երկնիշ   թվով:
x 4 5 6
6 5
+ 2 2 8 0
2 7 3 6
2 9 6 4 0

Այժմ    բազմանիշ   թիվը   բազմապատկենք  եռանիշ  թվով:
x 5 4 6 2
1 2 3
+ 1 6 3 8 6
1 0 9 2 4
5 4 6 2
6 7 1 8 2 6

Դասարանական առաջադրանքներ
1․ Գտեք արտադրյալը

208911

x

+

735624

x

+

6374285

x

+

56781234

x

+

2․ Աստղանիշների փոխարեն գրե՛ք բաց թողնված թվանշանները:

x 5 * 2
7
* * 2 *

3. Փակագծերը տեղադրե՛ք այնպես, որ ստացվի հավասարություն․
54+6=260
52+83+7=600
4. Առաջին հացթուխը, 4 ժամ աշխատելով, երկրորդից 20 հացով
ավելի թխեց։ 1 ժամում քանի՞ հաց է թխում առաջին հացթուխը, եթե
երկրորդը 1 ժամում թխում է 10հաց։
5. Երկու տուփում միասին կա 37 մատիտ: Պարզել, թե որքա՞ն մատիտ կա տուփերից
յուրաքանչյուրում, եթե հայտնի է, որ առաջին տուփում կա երկրորդ տուփի
մատիտների քանակի կեսից 4-ով ավելի մատիտ:

Տնային առաջադրանքներ
1․ Գտեք արտադրյալը
314 25

x

+

189563

x

+

1239571

x

+

9584657

x

+

2․ Աստղանիշների փոխարեն գրե՛ք բաց թողնված թվանշանները:

x 2 *
3
* 4

x * 7
*
* 3 6

3. Փակագծերը տեղադրե՛ք այնպես, որ ստացվի հավասարություն:

Լեզվական աշխատանք

54.Տրված բառերն ըստ հոմանիշության բաժանի´ր հինգ խմբի:

Մնացուկ, ոստ, մնացորդ, շյուղ, թափոն, մառան, նկուղ, կասկած, թերմացք, նախատինք, տարակույս, պարսավանք, հանդիմանություն, տարակուսանք, շտեմարան, երկմտություն, թափթփուկ, շիվ, կշտամբանք, ճյուղ, ավելցուկ, անարգանք:

55.Սխալ կամ ոչ տեղին գործածված բառերը գտի´ր ևուղղի´ր՝ դրանց հոմանիշները գրելով:

Մի նոր աշակերտ կա մեր դասարանում:

Հիվանդին լավ նայիր , որ շուտ լավանա:

Տարվա վերջին մի անակնկալ էլ կար:

Մատանու քարը գլորվեց մինչև անծանոթի կոշիկն ու կանգ առավ:

56.Բառերը գույգ- զույգ խմբավորի´ր ըստ օրինակի: Եթե մոտ, նման իմաստ ունեցող բառերը հոմանիշներեն, ինչպե՞ս կկոչվեն հակառակ իմաստ ունեցողները:

Օրինակ`

բարձր  ցածր,

տալ  վերցնել:

Միշտ, անարատ, ոչնչացնել, արատավոր, բացահայտ, թույլ, վերջին, համաձայնել, հանգստանալ, գտնել, երբեք, հավաքել, աջ, արթուն, քնած, հրաժարվել, առաջին, գաղտնի, ամուր, աշխատել, ընդունել, կորցնել, ստեղծել, վատնել, մերժել, ձախ:

անարատ֊արատավոր

վոչնչացնել֊ստեղծել

միշտ֊երբեք

տալ֊վերձնել

արթուն֊քնած

աջ֊ձախ

բացահայտ֊գաղնիք

թույլ֊ամուր

վերջին֊ռաջին

համաձայնել֊հրաժարվել

ընթունել֊մերժել

 

57.Տրված բառերի հականիշները գրի´ր:

Սիրուն, լավ, մեծ, ներքև, ուշադիր, բարեկամ, աղքատ, կուշտ, դիտավորյալ, հիշել, վառել, դրական, հրաժեշտտալ, հյուսել, թույլատրել, ընկնել, գումարել, թափթփել, պապանձվել, գիշեր, ելք, ավարտել, օգնել, արագացնել:

սիրուն֊տգեղ

լավ֊վատ

մեծ֊փոքր

ներգև֊վերև

ուշադիր֊անուշադիր

բարեկամ֊թշնամի

աղքաթ֊հարուստ

կուշտ֊սոված

դիտավորյալ֊միամիտ

հիշել֊մոռանալ

հրաժեշտ֊բարևել,ողունել

հյուսել֊արձակել

ընկնել֊վերկենալ

գումարել֊հանել

գիշեր֊ցերեկ

ելք֊մուտք

ավարտել֊սկսել

ոգնել֊խանգարել

58. Կետերը փոխարինի´ր ընդգծված բառերիհականիշներով:

Կենսաբանները պնդում են, որ գազանները միայնշարժվող առարկաներն են տեսնում. անշարժ կենդանին

անհետանում է նրանց աչքից:

Մարդիկ դատարկ երկինք են տեսնում, իսկծիծեռնակի, ջրածիծառի և մի քանի ուրիշ թռչուններիհամար երկինքը լի է միջատներով:

Գիտնականները պարզել են, որ ստորջրյա աշխարհը ոչ թե անձայն, այլ աղմուկի աշխարհ է:

59. Առածներն ընդգծված բառերի հատկանիշներով լրացրու´:

Անպտուղ ծառը կկտրեն, պտղատու ծառին քար կգցեն:

Բարին որ չլիներ, չարը աշխարհը կքանդեր:

Դևին դժոխքը ցույց չտաս, դրախտի ճանապարհը չի իմանա:

Թացն էլ չոր հետ վառվում է:

Կաթի հետ մտածը հոգու հետ դուրս կգա:

Հագուստի նորն է լավ, ընկերոջ հին:

Մինչև չգա վերջինը, չի հիշվի առաջինը: